Διερευνήσεις της Εικόνας: Ιστορία της Τέχνης, Visual Studies, Bildwissenschaft
ACG – The American College of Greece
Προσκεκλημένος ομιλητής
Emmanuel Alloa
Ο Emmanuel Alloa είναι Καθηγητής Αισθητικής και Φιλοσοφίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Φρίμπουργκ από το 2019. Σπούδασε φιλοσοφία, ιστορία και ιστορία της τέχνης στο Φράιμπουργκ, την Πάντοβα, το Βερολίνο και το Παρίσι. Το 2009 έλαβε διδακτορικό στη φιλοσοφία από το Πανεπιστήμιο Paris I-Panthéon και το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, με δι-εθνική διατριβή. Δίδαξε στο Τμήμα Εικαστικών Τεχνών του Paris 8, καθώς και στο Collège international de Philosophie, διετέλεσε μεταδιδακτορικός ερευνητής στο NCCR Image Criticism eikones (Βασιλεία) και εργάστηκε ως επίκουρος καθηγητής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του St. Gallen. Διάφορες θέσεις επισκέπτη καθηγητή και ερευνητικές υποτροφίες τον έχουν φέρει σε διεθνή ιδρύματα όπως η Italian Academy for Advanced Studies στο Columbia University (Νέα Υόρκη), το Universidad San Nicolás de Hidalgo (Μεξικό), το UFMG Belo Horizonte (Βραζιλία), το IKKM στο Bauhaus University Weimar, καθώς και στα Πανεπιστήμια της Βιέννης, του Τορίνο, του UC Berkeley και του Yale. Το έργο του έχει τιμηθεί με αρκετά βραβεία, μεταξύ των οποίων το Βραβείο Latsis το 2016 και το Aby Warburg Wissenschaftspreis το 2019.
Ο Emmanuel Alloa υπηρετεί σήμερα ως Αντιπρόεδρος της Γερμανικής Εταιρείας Αισθητικής.
Πρόσκληση Υποβολής Ανακοινώσεων
Οι πρόσφατες συζητήσεις στη θεωρία της εικόνας και στην ιστοριογραφία της ιστορίας της τέχνης καταδεικνύουν μια αυξανόμενη επίγνωση των πειθαρχικών, επιστημολογικών και θεσμικών δυνάμεων που διαμορφώνουν τη μελέτη του οπτικού. Η Ιστορία της Τέχνης, η οποία θεωρείται το ιδρυτικό πεδίο της μελέτης της εικόνας, εκτιμάται ότι έχει αμφισβητηθεί και διευρυνθεί από τα Visual Studies στον αγγλόφωνο πολιτισμικό χώρο και από τη Bildwissenschaft στον γερμανόφωνο κόσμο. Η θεωρητική συζήτηση έχει επικεντρωθεί στη φύση αυτών των νέων κατευθύνσεων, και ειδικότερα στην απόκλισή τους από την ιστορία της τέχνης. Τα αγγλόφωνα Visual Studies θεωρείται ότι συνιστούν μια αποφασιστική ρήξη με την παραδοσιακή Ιστορία της Τέχνης, ενώ η γερμανική Bildwissenschaft αντιμετωπίζεται ως μια αυτόνομη ή ανταγωνιστική απάντηση. Καθώς συγκροτούνται ιεραρχίες και αφηγήσεις πειθαρχικής υπέρβασης ή κανονιστικότητας, και οι τρεις λόγοι συνεχίζουν ωστόσο να συνυπάρχουν ως αναπόσπαστο μέρος του συνεχούς της θεωρίας της εικόνας.
Το διεθνές αυτό συνέδριο προτείνει μια επανεκτίμηση της παραπάνω κυρίαρχης αφήγησης, μέσω της αναγνώρισης της σύγχρονης συγχρονικότητας αυτών των λόγων. Αντί να εστιάσουμε στη ρήξη, την αντικατάσταση ή τον ανταγωνισμό, αναγνωρίζουμε την ανάγκη να διερευνηθούν οι εννοιολογικές τους συμπλοκές, οι μεθοδολογικές συγγένειες και οι κοινοί διεπιστημονικοί και υπερ-πειθαρχικοί τους ορίζοντες. Προτείνεται η τοποθέτηση αυτών των πεδίων μέσα σε ευρύτερες ιστορίες θεσμικής συγκρότησης, νέων ερευνητικών πρακτικών, παραγωγής ακαδημαϊκής γνώσης και του μεταβαλλόμενου καθεστώτος της εικόνας.
Καλούμε για συμβολές που διερευνούν τις ιστορικές συνέχειες, τις θεωρητικές τομές και τις θεσμικές συγκλίσεις ανάμεσα στην Ιστορία της Τέχνης, τα Visual Studies και τη Bildwissenschaft. Είναι ευπρόσδεκτες θεωρητικές, ιστοριογραφικές ή μελετητικές προσεγγίσεις περιπτώσεων, καθώς και εισηγήσεις που συνδυάζουν οπτική ανάλυση με φιλοσοφικό ή μεθοδολογικό προβληματισμό. Το ιστορικό πλαίσιο παραμένει σκόπιμα ανοιχτό, με έμφαση στη συνεχιζόμενη εξέλιξη και στις παρούσες συνθήκες των εν λόγω πεδίων.
Ενδεικτικές θεματικές περιλαμβάνουν, χωρίς να περιορίζονται σε αυτές:
- Εικονικές, εικονολογικές και αισθητηριακές στροφές: μεθοδολογικές αναθεωρήσεις και ιστοριογραφικές κριτικές
- Ιστορίες της διεπιστημονικότητας στην Ιστορία της Τέχνης: διατομεακοί σχηματισμοί γνώσης· σχέσεις με την ανθρωπολογία, τη φιλοσοφία, την ψυχολογία, τις κλασικές σπουδές, τις σπουδές μέσων ή τις σπουδές επιστήμης
- Τα Visual Studies και η Bildwissenschaft ως θεσμικές αφηγήσεις: διάλογος, σύγκρουση και συγκρητισμός· πειθαρχικός αυτοπροσδιορισμός· η αυθεντία των ακαδημαϊκών κανόνων
- Συνέργειες ή πρακτικές «κοινότητας»: ανάμεσα σε χρηματοδοτούμενα μεγα-προγράμματα και συλλογικές μορφές δημιουργίας στην Ιστορία της Τέχνης
- Η παγκοσμιοποίηση της οπτικής θεωρίας: αγγλόφωνη κυριαρχία, γερμανικές παραδόσεις και αναδυόμενες προοπτικές πέρα από τα ευρω-αμερικανικά πλαίσια
- Αναστοχασμός της αυτονομίας των πεδίων: υβριδικές μεθοδολογίες, θεσμικές διασταυρώσεις, μεταφράσεις και κοινά επιστημικά εργαλεία
- Επανεκτίμηση της κληρονομιάς σημαντικών στοχαστών, όπως οι Warburg, Panofsky, Riegl, Wickhoff, Wölfflin, Mitchell, Boehm, Belting και άλλοι, προκειμένου να εξεταστεί πώς οι προσεγγίσεις τους εξακολουθούν να επηρεάζουν τη σύγχρονη έρευνα
Οι επιλεγμένες ανακοινώσεις θα δημοσιευθούν σε συλλογικό τόμο, ο οποίος επιδιώκει να αναδείξει ότι η μελέτη της εικόνας —μακριά από το να είναι κατακερματισμένη ή ξεπερασμένη— παραμένει εδραιωμένη σε μια δυναμική και διαρκή διεπιστημονικότητα και υπερ-πειθαρχικότητα. Μέσα από συγκριτικές, κριτικές και συνθετικές οπτικές, ο τόμος στοχεύει να αμφισβητήσει την υπόθεση ασυνέχειας ανάμεσα στην Ιστορία της Τέχνης, τα Visual Studies και τη Bildwissenschaft και να προσφέρει νέες προσεγγίσεις σχετικά με τη θεσμική ανθεκτικότητα και τη συνεκτική προσαρμοστικότητα της έρευνας που προσανατολίζεται στην εικόνα σήμερα.
Οδηγίες Υποβολής
Παρακαλούμε αποστείλετε περίληψη 300 λέξεων και σύντομο βιογραφικό στο email vcclab@uth.gr.
Καταληκτική ημερομηνία υποβολής περιλήψεων: 11 Μαΐου 2026
Η επίσημη γλώσσα του Συνεδρίου είναι τα Αγγλικά.
Ημερομηνία συνεδρίου: 14 Νοεμβρίου 2026
Τόπος διεξαγωγής: Alba Graduate Business School, The American College of Greece, Ξενίας 6-8, 11528 Αθήνα, Ελλάδα
Επιστημονική και Οργανωτική Επιτροπή
Angeliki Pollali, Καθηγήτρια, Deree – The American College of Greece
Lia Yoka, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Sotirios Bahtsetzis, Αναπληρωτής Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Διοργάνωση
Frances Rich School of Arts, Humanities and Social Sciences, Deree – The American College of Greece
Εργαστήριο Οπτικού Πολιτισμού και Επιμελητικών Πρακτικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Εργαστήριο Σημειωτικής-SemioLab, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης